Skontaktuj się z nami
Powiedz nam w czym mamy Ci pomóc
Wybór podatku i wybór ewidencji to nie ta sama decyzja. Firma może prowadzić księgi rachunkowe, a podatek dochodowy nadal będą rozliczali jej wspólnicy. Może też mieć osobowy charakter prawny, a jednocześnie sama być podatnikiem CIT. Dlatego warto rozdzielić te pytania przed rozpoczęciem działalności.
Spis treści
Spółka z o.o., PSA, S.A., komandytowa i komandytowo-akcyjna prowadzą księgi rachunkowe niezależnie od niskich przychodów. Obowiązek dotyczy także spółki jawnej, której wspólnikami nie są wyłącznie osoby fizyczne, oraz spółki cywilnej niespełniającej warunków wyjątku dla wskazanych w ustawie składów osobowych.
Trzy faktury miesięcznie nie zamieniają tych ksiąg w KPiR. Mogą wpływać na nakład pracy i wycenę, ale nie usuwają wymaganej ewidencji majątku, zobowiązań i kapitałów. [UoR, art. 2]
JDG, spółka cywilna osób fizycznych, jawna osób fizycznych i partnerska mogą korzystać z właściwych im uproszczeń, jeżeli nie powstał obowiązek pełnych ksiąg i nie wybrano ich dobrowolnie. Próg w ustawie o rachunkowości wynosi 2,5 mln euro.
Należy zweryfikować zarówno ustawę o rachunkowości, jak i przepisy podatkowe. UoR odwołuje się do przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów, natomiast art. 24a ust. 4 ustawy o PIT do przychodów w rozumieniu art. 14. Zakresy nie muszą być identyczne. Sprzedaż firmowego majątku lub inne zdarzenie może więc mieć znaczenie w jednym z obliczeń.
Próg nie jest liczbą wszystkich wpływów bankowych. Kredyt, zwrot zaliczki czy transfer między rachunkami nie stają się sprzedażą tylko dlatego, że zwiększyły saldo banku. Przeliczenia limitu dokonuje się według właściwego ustawowego kursu, a nie kursu na dzień przygotowania tabeli. [UoR, art. 2 i 3 ust. 3; ustawa o PIT, art. 24a]
| Forma | Podatnik dochodowy, typowa sytuacja krajowa | Ważne zastrzeżenie |
|---|---|---|
| JDG | Przedsiębiorca: PIT | Forma opodatkowania zależy od spełnienia warunków |
| Cywilna | Wspólnicy: PIT lub CIT zależnie od ich statusu | Typowa cywilna osób fizycznych rozliczana jest u wspólników |
| Jawna osób fizycznych | Wspólnicy: PIT | Pełne księgi nie tworzą same z siebie CIT spółki |
| Jawna z innym składem | Wspólnicy albo spółka jako CIT | Konieczna analiza art. 1 ustawy o CIT i CIT-15J |
| Partnerska | Partnerzy: PIT | Wyłącznie uprawnione osoby fizyczne |
| Komandytowa i S.K.A. | Spółka: CIT | Wypłaty wspólnikom mają odrębne zasady |
| Z o.o., PSA, S.A. | Spółka: CIT | Wypłaty właścicielskie mogą powodować kolejny podatek |
[Podstawy: ustawa o CIT, art. 1 i 5; ustawa o PIT, art. 8] VAT jest odrębnym podatkiem, a status VAT nie przesądza o obowiązku pełnych ksiąg.
W jawnej z innymi wspólnikami niż wyłącznie osoby fizyczne prawidłowa informacja o podatnikach uprawnionych do zysku jest istotna dla statusu CIT. Obecna ustawa przewiduje, że wcześniejsza informacja pozostająca aktualna jest uznawana za złożoną dla potrzeb kolejnego roku. Odrębnie trzeba kontrolować pierwsze złożenie i aktualizacje po zmianach.
Brak wymaganej informacji może mieć daleko idący skutek w postaci uzyskania przez spółkę statusu podatnika CIT. Nie jest to ta sama sprawa co coroczne oświadczenie z art. 70a UoR, składane do KRS przez uprawnione jawne osób fizycznych bez sprawozdania. [Ustawa o CIT, art. 1 ust. 3-5; UoR, art. 70a]
Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych nie jest dostępny automatycznie dla każdej spółki transparentnej podatkowo. Ustawa przewiduje określony katalog podmiotów, limity i wyłączenia. W szczególności nie należy wpisywać spółki partnerskiej do tabeli „dowolnie: skala, liniowy lub ryczałt”. [Ustawa o ryczałcie, art. 6 i 8]
Nie myl również ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych z estońskim CIT, którego formalną nazwą jest ryczałt od dochodów spółek. W estońskim CIT nadal prowadzi się pełne księgi. Wśród dopuszczonych form są z o.o., PSA, S.A., komandytowa i S.K.A., po spełnieniu wszystkich pozostałych warunków. [Ustawa o CIT, art. 28j]
Sprawdź w swojej firmie: formę i skład wspólników, właściwy zakres przychodów, dobrowolny wybór ksiąg, status podatnika oraz termin aktualizacji zgłoszeń.
Materiał ma charakter informacyjny i opisuje ogólne zasady. Obowiązki konkretnej firmy zależą także od jej umowy, składu wspólników, działalności i sytuacji finansowej. Stan opracowania: 15 września 2026 r.
Ustalimy rodzaj ewidencji i zakres obsługi na podstawie danych Twojej firmy.