Skontaktuj się z nami
Powiedz nam w czym mamy Ci pomóc
„Badanie bilansu” to potoczne określenie badania sprawozdania finansowego. Nie dotyczy ono wyłącznie jednej tabeli ani sprawdzenia, czy aktywa równają się pasywom. Ustawowy obowiązek trzeba ustalić przed zamknięciem roku, ponieważ badanie wymaga przygotowania i może obejmować udział audytora w inwentaryzacji.
Spis treści
Pierwsza wynika z rodzaju jednostki. Kontynuująca działalność S.A. podlega corocznemu badaniu niezależnie od wielkości, z wyjątkiem wskazanej w ustawie spółki w organizacji na dzień bilansowy. Ustawa wymienia także m.in. jednostki sektora finansowego.
Druga droga dotyczy pozostałych jednostek i przekroczenia odpowiednich parametrów. Typowa spółka z o.o., PSA lub S.K.A. może podlegać badaniu z tego powodu, ale nie należy automatycznie utożsamiać ich z S.A. [UoR, art. 64 ust. 1]
Według aktualnych zasad bada się, czy w poprzedzającym roku obrotowym jednostka spełniła co najmniej dwa z trzech warunków:
| Kryterium | Próg |
|---|---|
| Średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty | Co najmniej 50 osób |
| Suma aktywów bilansu na koniec roku | Co najmniej równowartość 3 125 000 euro |
| Przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok | Co najmniej równowartość 6 250 000 euro |
Dla badania sprawozdania za 2026 r. na tej podstawie patrzymy na dane roku poprzedzającego, czyli przy latach kalendarzowych na 2025 r. Progi euro przelicza się zgodnie z ustawą po kursie właściwym dla dnia bilansowego porównywanego roku. Nie jest to kurs październikowy stosowany przy innym limicie dotyczącym wejścia na pełne księgi. [UoR, art. 3 ust. 2 i art. 64]
Przykład: spółka usługowa zatrudnia średniorocznie 18 osób, ale osiąga aktywa i przychody powyżej obu właściwych progów. Mniejsza liczba pracowników nie zwalnia jej z badania, ponieważ spełnia dwa warunki.
Obowiązek może wynikać także z innych przepisów, między innymi w związku z określonym połączeniem, sporządzaniem sprawozdań według MSR czy sprawozdaniem skonsolidowanym. Badania może też wymagać umowa, np. finansowania, nawet jeśli nie jest ono obowiązkowe na podstawie progów ustawowych. Wtedy trzeba odróżnić źródło obowiązku i zakres uzgodnionej usługi. [UoR, art. 64]
Co do zasady wyboru dokonuje organ zatwierdzający sprawozdanie, chyba że statut, umowa lub inne wiążące przepisy wskazują inaczej. Kierownik jednostki nie może sam zastąpić właściwego organu przy wyborze. To on następnie zawiera umowę.
Umowę zawiera się w terminie pozwalającym audytorowi uczestniczyć w inwentaryzacji znaczących składników majątkowych. Przy badaniu ustawowym pierwsza umowa obejmuje okres nie krótszy niż dwa lata; przedłużenia również mają ustawowe wymagania. [UoR, art. 66 ust. 4-5]
Pominięcie obowiązkowego badania może rodzić odpowiedzialność określoną w art. 79 UoR. Dodatkowo podział lub pokrycie wyniku finansowego w jednostce objętej obowiązkowym badaniem wymaga spełnienia warunków z art. 53 ust. 3, w tym odpowiedniej opinii z badania poprzedzającej zatwierdzenie. Nie jest to formalność, którą zawsze można „dopiąć później”. [UoR, art. 53 i 79]
Biuro prowadzi księgi i przygotowuje dokumenty w ramach uzgodnionego zakresu. Firma audytorska niezależnie bada sprawozdanie. Przy planowaniu kosztów należy uwzględnić zarówno badanie, jak i ewentualny dodatkowy zakres prac związany z przygotowaniem danych, wyjaśnieniami i korektami.
Sprawdź w swojej firmie: formę prawną, trzy parametry poprzedniego roku, szczególne podstawy badania, właściwy organ wyboru i termin inwentaryzacji.
Materiał ma charakter informacyjny i opisuje ogólne zasady. Obowiązki konkretnej firmy zależą także od jej umowy, składu wspólników, działalności i sytuacji finansowej. Stan opracowania: 15 września 2026 r.
Potrzebujesz księgowości przygotowanej do współpracy z audytorem?